BHP - Bezpieczeństwo pracy z akrylem

Spis treści

1. Środki Ochrony Indywidualnej
2. Wymagania wentylacyjne
3. Bezpieczeństwo pożarowe
4. Bezpieczeństwo chemiczne
5. Bezpieczeństwo maszyn
6. Pierwsza pomoc
7. Polskie przepisy BHP

Środki Ochrony Indywidualnej

Podstawa prawna

• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego 2016/425 w sprawie środków ochrony indywidualnej
• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r.

ŚOI według operacji

Cięcie laserowe (ploter CO2)

Cięcie mechaniczne (CNC, piła)

Klejenie i spawanie chemiczne

Szlifowanie i polerowanie

Termoformowanie/gięcie

Wymagania wentylacyjne

Podstawa prawna

• Rozdział 3 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów BHP

Ogólne wymagania

• Wymiana powietrza dostosowana do potrzeb użytkowych
• Stężenia substancji szkodliwych nie mogą przekraczać NDS

Wentylacja według operacji

Stanowisko cięcia laserowego

Stanowisko klejenia

Wartości NDS dla typowych substancji

Bezpieczeństwo pożarowe

Charakterystyka pożarowa akrylu (PMMA)

UWAGA: Akryl podczas palenia wydziela toksyczne opary i intensywny dym!

Wymagania dla strefy magazynowania

Magazynowanie materiałów

• Maksymalna wysokość składowania: zgodna z instrukcją producenta
• Zachowanie odległości min. 1 m od źródeł ciepła
• Zakaz składowania w pobliżu materiałów łatwopalnych
• Temperatura przechowywania: poniżej 30°C

Magazynowanie rozpuszczalników

• Maksymalnie 227 litrów cieczy kategorii 1, 2 i 3 w jednej szafce
• Szafy ognioodporne z odpowiednim oznakowaniem
• Przechowywanie z dala od źródeł zapłonu

Wyposażenie przeciwpożarowe

Procedura postępowania w przypadku pożaru

1. ZAALARMOWAĆ
   - Krzyknąć "POŻAR!"
   - Uruchomić ręczny ostrzegacz pożarowy
   - Zadzwonić: 112 lub 998

2. RATOWAĆ
   - Pomóc osobom w bezpośrednim zagrożeniu
   - NIE narażać własnego życia

3. GASIĆ (tylko małe pożary)
   - Użyć odpowiedniej gaśnicy
   - Gasić z odległości 2-3 m
   - Kierować strumień na podstawę płomieni

4. EWAKUOWAĆ
   - Opuścić budynek najbliższą drogą ewakuacyjną
   - NIE używać wind
   - Zebrać się w wyznaczonym punkcie zbornym

Bezpieczeństwo chemiczne

Typowe substancje chemiczne w warsztacie

Rozpuszczalniki do klejenia akrylu

Zasady bezpiecznej pracy z chemikaliami

Obowiązki pracodawcy

1. Zapewnić aktualną kartę charakterystyki (SDS) dla każdej substancji
2. Przeszkolić pracowników w zakresie zagrożeń
3. Zapewnić odpowiednie ŚOI
4. Zapewnić właściwą wentylację
5. Prowadzić rejestr substancji niebezpiecznych

Zasady przechowywania

• Oryginalne, oznakowane pojemniki
• Szafki ognioodporne dla substancji łatwopalnych
• Temperatura zgodna z kartą charakterystyki
• Osobne przechowywanie substancji niekompatybilnych
• Wanny wychwytowe pod pojemnikami

Zasady stosowania

• Minimalizować czas ekspozycji
• Pracować przy włączonej wentylacji
• Nie jeść, nie pić, nie palić w miejscu pracy
• Myć ręce przed przerwami i po zakończeniu pracy

Postępowanie w przypadku awarii chemicznej

Rozlanie substancji

1. Ewakuować osoby z bezpośredniej okolicy
2. Wyłączyć źródła zapłonu (dla substancji łatwopalnych)
3. Zapewnić wentylację
4. Założyć odpowiednie ŚOI
5. Zatamować wyciek (materiał sorpcyjny)
6. Zebrać do szczelnego pojemnika
7. Utylizować jako odpady niebezpieczne

Kontakt ze skórą

1. Natychmiast zdjąć zanieczyszczoną odzież
2. Przemyć skórę dużą ilością wody (min. 15 min)
3. Nie stosować neutralizatorów
4. W razie podrażnienia skonsultować z lekarzem

Bezpieczeństwo maszyn

Podstawa prawna

• Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań BHP przy użytkowaniu maszyn
• Normy: PN-EN ISO 13849-1 (bezpieczeństwo układów sterowania)

Bezpieczeństwo wycinarki laserowej CO2

Zagrożenia

• Uszkodzenie wzroku przez promieniowanie laserowe
• Oparzenia od wiązki laserowej
• Pożar materiału
• Zatrucie oparami
• Zmiażdżenie przez ruchome osie X/Y/Z

Wymagania bezpieczeństwa

Procedura bezpiecznej pracy

PRZED PRACĄ:
- Sprawdzić stan techniczny maszyny
- Włączyć wentylację/odciąg
- Sprawdzić drożność wylotu powietrza
- Założyć okulary ochronne
- Upewnić się, że osłony są zamknięte

PODCZAS PRACY:
- Nie pozostawiać maszyny bez nadzoru
- Obserwować proces przez okienko/monitor
- Nie otwierać osłon podczas pracy
- Nie wkładać rąk w strefę roboczą

PO PRACY:
- Pozostawić wentylację włączoną min. 2 min
- Ostrożnie wyjąć materiał (może być gorący)
- Oczyścić stół roboczy
- Wyłączyć maszynę zgodnie z instrukcją

Bezpieczeństwo frezarki CNC

Zagrożenia

• Pochwycenie przez obracające się elementy
• Uderzenie odrzuconymi wiórami/fragmentami
• Porażenie prądem elektrycznym
• Hałas (uszkodzenie słuchu)
• Kontakt z ostrymi krawędziami

ZAKAZY:

• Praca w luźnej odzieży, z długimi włosami bez zabezpieczenia
• Noszenie biżuterii, krawatów
• Ręczne usuwanie wiórów podczas pracy
• Pozostawianie kluczy w uchwytach
• Praca pod wpływem alkoholu lub środków odurzających

Pierwsza pomoc

Wyposażenie apteczki

Zalecane wyposażenie dla warsztatu tworzyw sztucznych

Procedury pierwszej pomocy

Oparzenie termiczne

1. CHŁODZIĆ
   - Schładzać zimną, bieżącą wodą przez 15-20 minut
   - NIE stosować lodu bezpośrednio na skórę

2. OCHRONIĆ
   - Zdjąć biżuterię z okolicy oparzenia (obrzęk!)
   - Przykryć jałowym opatrunkiem
   - NIE przekłuwać pęcherzy

3. DZIAŁAĆ
   - Przy oparzeniu >10% powierzchni ciała - wezwać pogotowie
   - Przy oparzeniu twarzy, dróg oddechowych - wezwać pogotowie

Oparzenie chemiczne

1. BEZPIECZEŃSTWO
   - Załóż rękawice ochronne
   - Usuń poszkodowanego ze strefy zagrożenia

2. USUNĄĆ
   - Zdjąć zanieczyszczoną odzież (używając rękawic)
   - NIE próbować neutralizować

3. PŁUKAĆ
   - Natychmiast płukać zimną, bieżącą wodą
   - MINIMUM 20-30 minut ciągłego płukania
   - Przy kontakcie z oczami - płukać min. 15 minut

4. POMOC MEDYCZNA
   - Wezwać pogotowie (112/999)
   - Zabezpieczyć kartę charakterystyki dla lekarzy

Zatrucie wziewne (opary rozpuszczalników)

OBJAWY: ból głowy, zawroty głowy, nudności, senność, dezorientacja

POSTĘPOWANIE:
1. Wyprowadzić poszkodowanego na świeże powietrze
2. Rozluźnić odzież
3. Ułożyć w pozycji wygodnej
4. Zapewnić spokój
5. Przy utracie przytomności - pozycja boczna bezpieczna
6. Wezwać pogotowie (112)
7. Kontrolować oddech i krążenie

Polskie przepisy BHP

Główne akty prawne

Ustawy

• Kodeks pracy (Dz.U. 2023 poz. 1465) - Dział X: Bezpieczeństwo i higiena pracy
• Ustawa o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. 1991 Nr 81 poz. 351 z późn. zm.)

Rozporządzenia ogólne BHP

Wytyczne CIOP-PIB

"Dla zakładów przetwórstwa tworzyw sztucznych nie ma szczegółowych przepisów BHP - obowiązują przepisy ogólne."

Zalecenia CIOP dla przetwórstwa tworzyw

1. Ocena ryzyka zawodowego - uwzględniająca specyfikę materiałów i procesów
2. Ochrona przed ciepłem - przy procesach termicznych
3. Wentylacja - odpowiednia do wydzielających się substancji
4. Modernizacja maszyn - dostosowanie starszych urządzeń

Szkolenia BHP

Szkolenie wstępne

Szkolenie okresowe

Obowiązkowa dokumentacja

Źródła

• CIOP-PIB - Przetwórstwo tworzyw sztucznych
• CIOP-PIB - Środki ochrony indywidualnej
• Portal BHP - Wentylacja i stosowanie klejów
• Portal BHP - Prace pożarowo niebezpieczne
• ISAP - Rozporządzenie NDS
• ISAP - Rozporządzenie szkolenia BHP
• Instrukcja BHP frezarka CNC